Phần Lan được biết đến với những thành công nổi bật về giáo dục phổ thông. Trong kết quả của Chương trình đánh giá học sinh quốc tế (PISA) do Hiệp hội các nước phát triển (OECD) khởi xướng, Phần Lan luôn đứng thứ hạng cao. Phần Lan có một hệ thống giáo dục bình đẳng, công bằng, giúp học sinh phát huy hết năng lực của từng cá nhân để sau này hoà nhập dễ dàng với cuộc sống, đây là điểm hấp dẫn người việt đưa con đến học tập và định cư Châu Âu

Không bài tập về nhà, hạn chế thi cử, tăng giờ chơi, giảm giờ học, tuy nhiên chất lượng học sinh vẫn hạng nhất toàn cầu, Đó là điều kỳ diệu mang tên giáo dục Phần Lan.

Tuyển dụng giáo viên ở Phần Lan khó như kì tuyển dụng của tập đoàn đa quốc gia

Sẽ không thể có 1 nền giáo dục được ngưỡng mộ nếu như không tồn tại 1 đội ngũ giáo viên nhiều năm kinh nghiệm. Tại Phần Lan, người ta xem các đổi thay tại công cuộc trồng người là một cuộc cách thức mạng từ “dưới lên”: Nền giáo dục đặc biệt xuất phát từ những trường học hoàn hảo, lớp học hoàn hảo và cơ bản nhất là từ những người giáo viên thật nhiệt thành.

Hiếm có một đất nước nào lại tôn trọng những người “gõ đầu trẻ” như Phần Lan. Và hiển nhiên đầu vào ngành Sư phạm ở Phần Lan cũng thuộc vào hàng khó nhất ở các ngành học.

IBID - Tư vấn định cư Mỹ, định cư Canada, định cư châu Âu, định cư Úc

Nếu như bạn vẫn quen với câu chuyện được 6 điểm/môn là đỗ đại học Sư phạm ở VN thì hãy đọc quy trình tuyển lựa và đào tạo những người “gõ đầu trẻ” tại Phần Lan dưới đây.

Trọng trách của các thầy cô giáo đối với mai sau đất nước là vô cùng cao cả

Kỳ tuyển sinh vào những khoa Sư Phạm thường gồm 3 vòng. Tại vòng 1, các thí sinh được đưa cho 1 cuốn sách để đọc. Ngay sau như thế, họ sẽ thi viết về chính nội dung ở cuốn sách. Kiểu thi như thế sẽ kiểm tra thí sinh tỉ suất tiếp nhận vấn đề thật nhanh nhạy.

Qua vòng một đến vòng 2, thí sinh được chia nhóm để soạn một giáo án ngắn dạy một nội dung theo yêu cầu. Và tại đây, không còn là câu chuyện giáo án đặc biệt đến đâu, giám khảo sẽ còn quan sát cả cách những thí sinh thể hiện khi làm việc nhóm để phản hồi.

Người quá rụt rè tất nhiên khó lòng được điểm cao, những kẻ thích thể hiện, lấn lướt người khác cũng sẽ bị loại trước nhất.

Là không sai khi nói kỳ thi vào ngành Sư phạm ở Phần Lan khá giống với các vòng tuyển dụng vào các TĐ đa quốc gia ở VN, ví dụ như những doanh nghiệp kiểm toán Big4, nơi cũng có một vòng thi phỏng vấn nhóm tương tự.

Đối với người Phần Lan, điều đó không sao cả. Họ quan niệm ứng viên lý tưởng phải là người biết cách thức khơi gợi khả năng, truyền cảm hứng cho người khác, điều tiết cái tôi của bản thân… Không chỉ các nhân viên cao cấp, các thầy cô giáo cũng cần các tố chất này, cho nên hệ họ đang đào tạo sẽ là tương lai đất nước Phần Lan, nơi lý tưởng để định cư Châu Âu.

Sau vòng 2 là đến vòng 3, phỏng vấn cá nhân để sử dụng cá tính, động cơ nghề nghiệp của các thí sinh. Có vô cùng nhiều khách hàng trẻ Tuy linh hoạt vượt qua 2 vòng thi trước tuy nhiên đã phải dừng bước trước các thử thách của vòng 3 này.

Sư phạm ở Phần Lan: 90% giáo viên trụ lại với nghề cả đời

Thầy cô giáo tốt đầu tiên tại cái tâm

Hoặc đôi khi, thí sinh phải từ bỏ đơn giản chỉ vì lời khuyên thật lòng của giám khảo: “Tính bí quyết em không hợp với nghề này”. Đối với người Phần Lan, thầy cô giáo tốt đầu tiên tại cái tâm, sự thích hợp để ươm mầm con trẻ, sau như thế mới là kiến thức.

Qua 3 vòng tuyển lựa, những thí sinh bắt đầu quá trình học tập gian khổ. Họ phải học 5-6 năm, phải lấy được thông qua thạc sĩ thì mới chính thức được đứng trên bục giảng.

Tất nhiên, thời gian học dài như vậy cũng tương đương với một chương trình đào tạo chất lượng. Tại những trường đại học tại Phần Lan, những khoa Sư phạm luôn gắn bó chặt chẽ với các trường phổ thông trên địa bàn, tạo điều kiện cho sinh viên được tiếp xúc với thực tế giảng dạy ngay khi còn đi học.

Sinh viên Sư phạm cũng được đào tạo các kĩ năng rất tốt để khi ra trường, họ có thể áp dụng 1 cáchlinh hoạt, có thể đào tạo mọi “ca học sinh” mà không cần bất kỳ ai “cầm tay chỉ việc”.

Các sự thật trên đã dẫn đến báo cáo tuyệt vời về giáo dục Phần Lan: Hiếm có sinh viên ngành Sư phạm nào bỏ học hay chuyển ngành, ngược lại sinh viên những ngành khác muốn chuyển vào Sư phạm nhiều vô kể.

Có tới 90% giáo viên Phần Lan trụ lại với nghề cả đời. Thậm chí, có các người vốn làm những nghề khác tuy nhiên quyết định đi học lại để được biến thành giáo viên. Ví dụ, có nhiều người dù trượt kỳ thi đầu vào năm nay tuy nhiên vẫn kiên trì đi làm thêm ở những trường học để có va chạm thực tế, với hy vọng năm sau thi lại và sẽ thuyết phục được Hội đồng tuyển sinh.

Nguyên tắc đáng ngưỡng mộ “Giáo dục là khai phóng con người”

Tuyển chọn đào tạo gắt gao nên nền giáo dục Phần Lan đặt niềm tin liền kề như tuyệt đối vào giáo viên. Họ được toàn quyền chọn tài liệu giảng dạy (Phần Lan không có bộ sách giáo khoa bắt buộc nào, mà là nhiều bộ cùng lưu hành), cách giảng dạy, kế hoạch giảng dạy mà họ thấy hợp lí.

Trẻ em vui đùa bên người tuyết

Miễn sao, họ đảm bảo được tinh thần giáo dục của Bộ Giáo dục Phần Lan đề ra… Một người giáo viên Phần Lan sẽ không phải dạy đuổi theo chương trình, không có chuyện đến tuần 5, tiết một nhất định phải dạy đến bài A, hay trong bài A nhất định phải có đủ 4 ý “abcd” theo quy định cứng nhắc. Họ quan niệm rằng giáo dục là khai phóng con người.

Các đứa trẻ ở khu vực sâu khu vực xa của Phần Lan có thể thiệt thòi hơn trẻ thành phố về vui chơi giải trí, nhưng chắc chắn nền tảng giáo dục phổ thông không hề kém cạnh quý khách hàng bè đồng trang lứa ở Hà Nội Helsinki. Đến định cư Châu Âu nơi có:Hệ thống giáo dục bình đẳng cho mọi người, bất chấp họ ở đâu, giàu hay nghèo, giai cấp xã hội nào là mục tiêu Phần Lan đeo đuổi. Các người nỗ lực với nghề này sau đó được tỏa về khắp mọi khu vực miền của đất nước. Điều thú vị là giáo dục Phần Lan là không có những “trường điểm”, “trường chuyên”, đội ngũ giáo viên rất đồng đều chất lượng và này chính là chìa khóa để bảo đảm sự công thông qua ở giáo dục.

Thế nào đích thực là “cô giáo như mẹ hiền”, và thế nào là vô cùng hấp dẫn của 1 nền giáo dục?

Để kết lại, xin dẫn ra đây những dòng mà 1 người Việt sống ở Phần Lan đã chia sẻ về những cảm nhận của mình về nền giáo dục đất nước Bắc Âu: “Chẳng biết có phải chủ quan không, nhưng tôi đã gặp ở những ngôi trường tiểu học với cô giáo là các người phụ nữ dịu dàng, nền nã, nhân ái, tài năng, kiên nhẫn và xinh đẹp nhất Phần Lan….

… Nhìn cô ngồi bên bầy trẻ, chúng nó có chuyện gì cũng chạy lại “mách” cô, không chút sợ sệt, ngăn cách thức, tôi hiểu 1 cách rõ ràng nhất câu nói “cô giáo như mẹ hiền”, dù nó chẳng hề được tô vẽ thành khẩu hiệu và treo lên mỗi lớp học tại Phần Lan…”

Sau tất cả những điều trên, điều ngành giáo dục VN cần làm có lẽ chính là giải bài toán về nguồn nhân công, đội ngũ giáo viên. Tuy nhiên, xin hãy nhớ rằng Tiến sĩ Pasi Sahlberg, nhà giáo dục nổi tiếng của Phần Lan, cũng từng nói rằng: “Giáo viên giỏi cũng như các ngôi sao ở đội bóng”.

Và điều đáng lưu tâm là kể cả có sao đẳng cấp, một đội bóng đôi khi vẫn không thể mạnh. Lý do là vì cả Hệ thống vẫn chưa tinh tế, chưa đủ mạnh tương xứng với trình độ của những ngôi sao.

IBID - Tư vấn định cư Mỹ, định cư Canada, định cư châu Âu, định cư Úc