Người bạn của tôi, người đã trải qua ở Thụy Điển cách đây gần 10 năm cho biết anh ấy rất hạnh phúc và thoải mái vì đang sống và làm việc tại Thụy Điển . “Công việc, cuộc sống, tất cả các vấn đề xã hội, chế độ sinh, giáo dục, phong cách sống gần như tốt nhất trong những nơi mà tôi tìm hiểu”, cậu ấy nói.

Một góc mộng mơ nước Thụy Điển.

Những khía cạnh chúng ta nên quan tâm:

1. An sinh xã hội hoàn hảo

Hệ thống bảo hiểm y tế của Thụy Điển gắn liền với bảo hiểm xã hội, nghĩa là bất cứ ai sống và làm việc ở Thụy Điển đều có khả năng tiếp cận và được bảo hiểm về mặt sức khỏe.
Một người ốm ở Thụy Điển thường không phải là một gánh nặng cho gia đình. Bởi ngoài việc công ty nơi người đó làm việc vẫn phải trả tới 80% tiền lương hàng ngày (trừ ngày ốm đầu tiên mà bạn đi khám bệnh), nếu bệnh kéo dài quá 14 ngày, lúc đó Bảo hiểm Xã hội Thụy Điển sẽ can thiệp và giúp bạn chi trả các khoản chi phí.
Khi khám bệnh, chi phí khám bệnh mà bạn phải trả rơi vào khoảng 100-200 SEK, và tối đa là 300 SEK nếu phải khám bác sĩ chuyên khoa. Còn chi phí nằm viện sẽ rơi vào khoảng 80 SEK/ngày. Trần chi phí tối đa mỗi năm cho 1 người ở Thụy Điển là 1.100 SEK cho khám bệnh và 2,200 SEK cho cả khám bệnh và kê đơn. Nhưng hầu hết các chi phí này đều do bảo hiểm y tế gánh trả.
Tuổi thọ trung bình của người Thụy Điển hiện nay là 83 tuổi đối với phụ nữ và 79 tuổi với đàn ông, ở mức cao thứ 2 trên thế giới và chỉ sau Nhật Bản. Bên cạnh các yếu tố khác như di truyền, khi hậu, môi trường, tuổi thọ cao ở Thụy Điển chắc hẳn là nhờ một phần không nhỏ vào hệ thống bảo hiểm y tế khá công bằng và toàn diện ở nước này.
Bên cạnh những ưu việt về bảo hiểm y tế, có lẽ cũng cần nhắc một chút tới hệ thống giáo dục và nghiên cứu ở đất nước Thụy Điển.
Quyền bình đẳng và được hưởng giáo dục miễn phí đối với trẻ từ 6 tuổi là một trong những cột trụ trong hệ thống an sinh của Thụy Điển. Cha mẹ các bé ở từ 1 tuổi rưỡi trở lên ở Thụy Điển không bao giờ phải chi trả mức chi phí quá 3% thu nhập của họ (tối đa là 1.260 SEK) cho con cái học ở nhà trẻ. Qui định này áp dụng cho cả nhà trẻ công lập lẫn nhà trẻ tư nhân. Điều này khuyến khích toàn bộ các trẻ được đến trường để phát triển cá nhân và học tập, cho phép cha mẹ chúng khỏi bận tâm và tập trung cho công việc của mình.
Khi trẻ được 6 tuổi, phần lớn trong số chúng đến lớp dự bị tiểu học (kiểu như lớp vỡ lòng, nhưng không bắt buộc) trước khi bắt đầu 9 năm phổ cập giáo dục hoàn toàn miễn phí.
Ngoài các lớp học thông thường, phổ cập giáo dục ở Thụy Điển còn gồm các trường học Sami, trong đó dạy cả tiếng Thụy Điển lẫn tiếng Sami (người dân gốc ở bán đảo Bắc Âu) cho trẻ có bố mẹ là người Sami, các trường học cho trẻ tàn tật, và các chương trình giáo dục cho trẻ bị thiểu năng trí tuệ…
An sinh xã hội tuyệt vời giúp mọi người gần nhau hơn.
Sau 9 năm học phổ cập giáo dục, thanh niên Thụy Điển có thể tiếp tục bậc đại học, vốn được trợ cấp của nhà nước và được hưởng các khoản vay học tập cực kỳ ưu đãi. Chị Lệ Thanh, một người Việt ở Thụy Điển cho biết cơ hội học đại học là rất bình đẳng ở Thụy Điển, chính vì thế các bạn trẻ ở đây hầu hết đều học đại học.
“Sinh viên nghèo được vay các khoản vay ưu đãi, và chỉ phải trả khi có việc làm tới khi về hưu. Chính vì vậy, khoản tiền phải trả chiếm tỉ lệ rất nhỏ trong phần thu nhập của mỗi người khi họ làm việc”, chị Thanh nói.
Theo qui định của luật pháp Thụy Điển, khi một người trong độ tuổi làm việc bị mất việc, người đó sẽ nhận được khoản bảo hiểm thất nghiệp với số tiền tương ứng với tỉ lệ lương mà người đó nhận vào thời điểm gần nhất, nếu họ tham gia vào môt chương trình bảo hiểm thất nghiệp. Nếu không, người đó vẫn nhận được một khoản tiền trợ cấp từ Bảo hiểm Xã hội, nhưng số tiền sẽ ít hơn…
Có lẽ chính vì một hệ thống an sinh xã hội khá hoàn hảo của Thụy Điển đã khiến người lái taxi tỏ ra “bênh vực” mức sống cao của người dân ở đây. “Đúng là mọi thứ khá đắt đỏ ở Thụy Điển và mặc dù chúng tôi phải nộp thuế thu nhập đến 30%, nhưng tôi hài lòng vì con cái chúng tôi được học hành miễn phí, khi ốm đau chúng tôi được điều trị hầu như miễn phí”, người lái taxi nói.
Có việc làm là điều kiện tiên quyết để một người nhập cư vào Thụy Điển được chấp nhận định cư hay không ở nước này. Nhưng cũng chính điều này đã khiến cho những cơ quan liên quan đến người nhập cư liên tục đưa ra những sáng kiến nhằm giúp người nhập cư hòa nhập với thế giới việc làm ở Thụy Điển.
Theo ông Henry Martenson, Phó giám đốc bộ phận nhập cư và phát triển thành thị, Bộ Lao động Thụy Điển, tỉ lệ di dân tìm việc làm ở Thụy Điển ngày càng cao. Nếu như tỉ lệ di dân tìm việc ở Thụy Điển trung bình ở mức 11% trong tổng số người được cho phép định cư ở nước này giai đoạn 1980-2013, thì con số này đã lên tới 17% vào năm 2013.
“Khó khăn nhất đối với người nhập cư là không biết tiếng Thụy Điển và khả năng học tập. Do vậy họ khó có thể cạnh tranh với người bản xứ trên thị trường việc làm”, ông Martenson nói. Chính vì vậy, tỉ lệ thất nghiệp ở người Thụy Điển sinh ra ở nước ngoài cao gấp 2-3 lần so với những người sinh ra ở Thụy Điển.
Công việc cũng không phải ngoại lệ.
Theo Điều luật Giới thiệu việc làm (Introduction Act), có hiệu lực từ 1/12/2010, Cơ quan Lao động Công (Public Employment Service) của Thụy Điển có trách nhiệm phối hợp việc giới thiệu việc làm cho dân nhập cư mới tới nước này.
Theo đó, chương trình “New-Start-Jobs” (Khởi đầu công việc mới) được khởi động cho toàn bộ những người mới tới nhập cư ở Thụy Điển. Chương trình được kéo dài trong 24 tháng, trong đó có 12 tháng học việc.
Chương trình thử việc (Trial opportunity) có thể được tiến hành đối với những người thiếu kinh nghiệm làm việc ở Thụy Điển, nhằm giúp họ quen với các công việc mới ở nước này.
Còn chương trình “Step-in-Jobs” (từng bước tiến tới việc làm) thì bao gồm cả các khóa học tiếng lẫn cung cấp công việc bán thời gian (part time employment) cho người nhập cư. Những công việc này có thể được trả tới 80% số lương tối thiểu ở Thụy Điển.
Mặc dù điều luật chống kỳ thị và phân biệt chủng tộc được áp dụng ở Thụy Điển từ tháng 1/2009, nhưng ở một đất nước có nền dân chủ cao nhất thế giới, nơi đại diện của đảng cực hữu được phép hoạt động thì việc kỳ thị dân tộc không phải toàn toàn đã biến mất ở nơi đây.
“Dân nhập cư từ Châu Phi và Châu Á bị kỳ thị nhiều hơn so với dân di cư đến từ các nước Châu Âu hoặc Bắc Âu khác”, ông Martenson cho biết.
Nhưng cơ quan nhập cư Thụy Điển, cũng như các cơ quan liên quan khác ở nước này luôn tìm mọi cách để hạn chế đến mức cao nhất các hành vi kỳ thị và phân biệt chủng tộc đối với người nhập cư.
Luật pháp Thụy Điển cũng có các điều khoản phạt rất nặng đối với các hành vi kỳ thị và phân biệt chủng tộc và có mức đền bù cao nhất đối với các nạn nhân của những hành vi này.
Chính phủ Thụy Điển cũng luôn đưa ra các sáng kiến nhằm đấu tranh với các thông tin không trung thực, sai trái đối với người di cư/nhập cư vào nước này.
3. Cộng đồng người Việt ở Thụy Điển
Cộng đồng người Việt Nam, so với các cộng đồng của những nước khác, hiện chiếm tỉ lệ không lớn ở Thụy Điển, và không đặt ra nhiều vấn đề đối với xã hội Thụy Điển, vẫn theo ông Henry Martenson, Phó giám đốc bộ phận nhập cư và phát triển thành thị thuộc Bộ Lao động Thụy Điển.
“Người di cư từ Việt Nam tới Thụy Điển từ những năm 1974 và họ lúc đầu cũng gặp các khó khăn như những người nhập cư khác như gặp phải tình trạng khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa. Nhưng họ cũng đã hòa nhập rất nhanh vào xã hội Thụy Điển”, ông Marteson nói.
Theo con số từ đại sứ quán Việt Nam tại Thụy Điển, Cộng đồng người Việt Nam tại Thụy Điển có khoảng 17.000 người, hiện sinh sống chủ yếu ở các thành phố lớn, đặc biệt ở phía Nam Thụy Điển như Malmö, Göteborg, Helsingborg…
Cộng đồng người Việt Nam tại Thụy Điển
Theo chị Lệ Thanh, một Việt kiều sống tại Stockholm, phần nửa số người Việt tới Thụy Điển là vào những năm 1979 và đầu những năm 1980. Số còn lại là những người sang lập gia đình với người Thụy Điển, người sang công tác và học tập tại Thụy Điển.
“Đại đa số người Việt hiện ở Thụy Điển thuộc tầng lớp bình dân ở đây. Trong đó 1/3 làm viên chức, kỹ sư hay kinh doanh nhỏ lẻ. Tuy nhiên, số lượng sinh viên người Việt và những người nghiên cứu tới Thụy Điển đang có chiều hướng gia tăng khá nhanh”, chị Thanh cho biết.
Theo đánh giá của đại sứ quán Việt Nam tại Thụy Điển, cộng đồng người Việt Nam tại Thụy Điển là một cộng đồng mạnh, đoàn kết, chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật sở tại và luôn giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc…
Vẫn theo chị Lệ Thanh, cộng đồng người Việt tại Thụy Điển, đặc biệt là trẻ em và thanh niên hội nhập rất tốt với xã hội Thụy Điển. Cộng đồng người Việt cũng có uy tín tốt tại Thụy Điển và hạn chế nếu có đối với thế hệ cao tuổi chỉ là ngôn ngữ, vốn cản trở việc hội nhập của họ với xã hội.

IBID - Tư vấn định cư Mỹ, định cư Canada, định cư châu Âu, định cư Úc

IBID - Tư vấn định cư Mỹ, định cư Canada, định cư châu Âu, định cư Úc

LEAVE A REPLY